Het Geheugenpaleis helpt ouderen actief en verbonden te blijven

Iedere dinsdagochtend komen ouderen uit Feijenoord met (beginnende) dementie of vergeetachtigheid samen in Huis van de Wijk Irene voor het Geheugenpaleis van SOL. Ze trainen er hun geheugen, ontmoeten anderen en ontdekken dat ze, ondanks de uitdagingen die ouder worden soms met zich meebrengt, nog volop kunnen meedoen.

Door ouderen op een positieve manier uit te dagen, hun talenten te benutten en ruimte te bieden voor ontmoeting, helpt het Geheugenpaleis hen om actief te blijven, zelfvertrouwen op te bouwen en hun sociale netwerk te versterken. Zo draagt het initiatief eraan bij dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven functioneren en zich verbonden blijven voelen met hun wijk.

Vanuit die gedachte kreeg Anita in 2025 de opdracht om het Geheugenpaleis in Feijenoord op te zetten. SOL heeft al ruim tien jaar Geheugenpaleizen maar er ontbrak er nog een in Feijenoord. Samen met zorg- en welzijnspartners bouwde ze aan een plek waar ouderen zich welkom voelen en iedere week opnieuw worden uitgedaagd.

Iedereen doet mee

De groep is divers. Deelnemers met beginnende dementie, ouderen die moeite hebben met lezen en schrijven en mensen die de Nederlandse taal nog niet volledig beheersen, doen allemaal mee. Juist die diversiteit maakt het Geheugenpaleis bijzonder. “De nadruk ligt nooit op wat iemand niet meer kan,” vertelt Anita. “We kijken juist naar wat wél lukt. Mensen helpen elkaar, lachen samen en accepteren elkaar zoals ze zijn.”

Tijdens de bijeenkomsten worden de hersenen op een laagdrempelige manier geprikkeld met geheugentrainingen, beweging en andere oefeningen zoals verven en knutselen. Tegelijkertijd is er veel ruimte voor ontmoeting, gesprekken en gezelligheid. Die combinatie zorgt ervoor dat deelnemers niet alleen hun geheugen blijven trainen, maar ook sociale contacten opbouwen en zich onderdeel voelen van een hechte groep.

Een plek om naar uit te kijken

Sommige verhalen laten zien hoeveel het Geheugenpaleis voor deelnemers betekent. Zo vertelt Anita over een deelnemer die thuis bijna alleen nog haar moedertaal sprak. Sinds ze wekelijks naar het Geheugenpaleis komt, merkt ze zelf dat haar Nederlands vooruitgaat en voelt ze zich zekerder.

Ook een echtpaar met dementie laat zien hoe belangrijk de bijeenkomsten zijn geworden. Waar zij in het begin nog twijfelden of het Geheugenpaleis iets voor hen was, zijn ze inmiddels iedere week een half uur voor aanvang aanwezig. Toen een bijeenkomst vanwege het hitteplan moest worden afgezegd, was de teleurstelling groot. Ze wilden niets missen.

Meer dan geheugentraining

Voor Anita draait het Geheugenpaleis uiteindelijk om veel meer dan het trainen van het geheugen. “Ik geniet van de vrolijkheid in de groep, de betrokkenheid en de manier waarop deelnemers voor elkaar klaarstaan. Nieuwe mensen worden direct opgenomen in de groep en iedereen helpt mee. Waar ik in het begin de lunch nog alleen klaarmaakte, staat die nu dankzij alle helpende handen binnen vijf minuten op tafel.”

“Het mooiste vind ik de liefde en betrokkenheid die mensen naar elkaar laten zien. Juist dat maakt het Geheugenpaleis zo bijzonder.”